Het gebruik van toekomstscenario’s in KCE studies

KCE Reports 410C (2025)

Om beleidsmakers te helpen bij hun keuzes, wordt het KCE steeds vaker gevraagd om mogelijke toekomstige ontwikkelingen in de zorg te verkennen. De onzekerheden die deze ontwikkelingen met zich meebrengen, kunnen worden onderzocht via de methode van de toekomstscenario’s, waarbij verschillende toekomstbeelden en de mogelijke wegen die ertoe leiden worden beschreven. Het KCE ontwikkelde een stapsgewijze handleiding met praktische tips voor het gebruik van deze methode in zijn studies.

In deze context zijn scenario's narratieve beschrijvingen van verschillende coherente en mogelijke toekomsten, die afhangen van externe factoren waarover stakeholders geen directe controle hebben. De methode die in dit rapport beschreven wordt, is deductief en participatief en bestaat uit drie belangrijke stappen:

• Scoping:  het definiëren van de kernvraag en het identificeren van de relevante stakeholders.
• Scanning: het systematisch verzamelen van informatie om de factoren in kaart te brengen die een toekomstige ontwikkeling kunnen beïnvloeden, hun mogelijke impact te beoordelen en de mate van onzekerheid na te gaan.
• Scenario building:  het bouwen van toekomstscenario’s en het opstellen van een narratief voor elk scenario.

Deze gids is bedoeld als praktisch hulpmiddel en is niet exhaustief. Hij bevat ook talrijke voorbeelden, om de concepten te verduidelijken.